FT: Kuba kritik seçim qarşısında qalıb...

Poliqon xəbər verir ki, Financial Times nəşrinin təhlilinə görə, Kuba son aylarda ABŞ-la apardığı danışıqlardan nəticə əldə edə bilməyib və hazırda ağır iqtisadi böhranın fonunda kritik mərhələyə daxil olub. Nəşr qeyd edir ki, ölkə iqtisadiyyatı adətən yalnız müharibə dövründə müşahidə olunan miqyasda tənəzzül yaşayır.

Məqalədə vurğulanır ki, böhranın səbəbləri həm ABŞ-ın uzunmüddətli təzyiq siyasəti, həm də Havana rəhbərliyinin iqtisadi idarəetmədə yol verdiyi səhvlərlə bağlıdır. Beynəlxalq müttəfiqlərinin sayının azalması və xarici dəstək imkanlarının zəifləməsi Kubanın manevr imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırıb.

Nəşrin qiymətləndirməsinə görə, Kuba üçün ən real çıxış yolu ABŞ-la razılığa gəlməkdir. Lakin belə bir razılaşma iqtisadiyyatın qismən liberallaşdırılmasını, özəl sektorun rolunun artırılmasını və məhdud siyasi islahatların həyata keçirilməsini tələb edə bilər. Əks halda ölkədə humanitar böhranın daha da dərinləşəcəyi ehtimal olunur.

FT yazır ki, danışıqlar dövründə Havana rəhbərliyi vaxt qazanmağa çalışıb. Nəşrin ehtimalına görə, Kuba hakimiyyəti ABŞ prezidenti Donald Trump administrasiyasının daxili siyasi problemlərlə üzləşəcəyinə və Vaşinqtonun diqqətini xarici məsələlərdən yayındıracağına ümid edib.

Məqalədə qeyd olunur ki, Kuba rəhbərliyinin güzəştə getmək istəməməsi müəyyən mənada ideoloji amillərlə bağlıdır. İnqilabdan sonra formalaşan siyasi sistem uzun illər öz legitimliyini ABŞ təzyiqlərinə müqavimət göstərmək üzərində qurub. Bu səbəbdən Vaşinqtonun tələblərinə boyun əymək hakimiyyət daxilində bir çoxları tərəfindən siyasi və ideoloji məğlubiyyət kimi qiymətləndirilə bilər.

Nəşr vurğulayır ki, hazırkı şəraitdə ABŞ-ın təzyiq imkanları daha da artıb. Xüsusilə enerji təchizatı sahəsində yaranan problemlər ölkə iqtisadiyyatını ağır vəziyyətə salıb. Məqalədə bildirilir ki, hətta ən səmərəli idarə olunan iqtisadiyyat belə neft idxalının tam dayandırılması halında ciddi çətinliklərlə üzləşərdi.

Təhlildə qeyd olunur ki, Vaşinqtonun təklif etdiyi iqtisadi dəyişikliklər siyasi baxımdan mübahisəli görünsə də, onların bir hissəsi Kubanın öz maraqlarına da uyğun ola bilər. Ekspertlərin fikrincə, yaşayış səviyyəsini yüksəltmək üçün ölkə özəl sektorun fəaliyyətini genişləndirməli, dövlət bürokratiyasının və hərbi-iqtisadi strukturların iqtisadiyyatda dominant mövqeyini azaltmalıdır.

Bu kontekstdə Kubanın iri dövlət şirkətlərindən biri olan GAESAnin təsir imkanlarının məhdudlaşdırılması və xarici investisiyaların cəlb olunması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Nəşr hesab edir ki, xüsusilə ABŞ-da yaşayan Kuba diasporunun investisiyalarına şərait yaradılması ölkə iqtisadiyyatına əlavə nəfəs verə bilər.

Məqalədə həmçinin vurğulanır ki, Havana rəhbərliyi iqtisadi açılımların nəticəsində nəzarətdən çıxan siyasi və ictimai proseslərin başlaya biləcəyindən ehtiyat edir. Uzun illər ərzində Kuba çətin qərarları xarici tərəfdaşların dəstəyi hesabına təxirə sala bilib. Əvvəllər bu rolu Sovet İttifaqı, daha sonra isə Venesuela oynayıb. Lakin hazırda bu dəstək mənbələri əvvəlki gücünü itirib.

Financial Times qeyd edir ki, hətta Çin də uzun müddətdir Kubanı iqtisadi liberallaşma istiqamətində addımlar atmağa çağırır. Buna baxmayaraq, Havana rəhbərliyi üçün Vaşinqtonun təzyiqləri qarşısında geri çəkilmək öz siyasi irsinə zidd addım kimi görünür.

Nəşr belə nəticəyə gəlir ki, Kuba hakimiyyətinin seçim imkanları sürətlə daralır və ölkə rəhbərliyi yaxın gələcəkdə ya iqtisadi islahatlara getmək, ya da daha dərin iqtisadi və humanitar böhran riski ilə üzləşmək məcburiyyətində qala bilər.

Poliqon.info